Tambora Yanardağının Patlaması Son Bin Yılın En büyük Patlaması

Tambora Yanardağının Patlaması Son Bin Yılın En büyük Patlaması

10 NİSAN 1815’te, Endonezya’nın Sumbawa adasında, modern zamanların en korkunç volkanik patlaması yaşandı . 35.000’den fazla evi yıktı ve yaklaşık 90 bin insan hayatını kaybetti. Patlamadan önce Tambora Dağı yaklaşık 4.300 metre yüksekliğindeydi. Patlama sona erdikten sonra, bu yükseklik 2 bin 850 metreye düştü.Yaşanan bu trajik hadise , iklim felaketinin ürpertici bir örneği.
İlk patlamalar 5 Nisan akşamı duyuldu, aralıklarla devam etti. .
Tambora’nın etkinliği son binyıldaki en büyük volkanik patlama oldu. En yükseği sekiz olan volkan patlama endeksine göre Tambora , sekizde yedi puan alıyor. Bu açıdan baktığımızda büyüklüğü, neredeyse yarım yüzyıl sonrasında patlayan Krakatoa’dan bir ölçü daha fazlaydı. 1991 Mount Pinatubo patlamasından on kat daha büyük ve 1981 Mount St. Helens patlamasından yüz kat daha güçlü.Aynı zamanda, tüm zamanların en çok bilinen iki patlamasından da, MS 79’da Pompei’deki Vezüv yanardağının patlamasından ve 1980’de Amerika’daki St. Helens yanardağının patlamasından, iki ölçü daha büyüktü.
Adada, muhtemelen 90.000’den fazla kişiyi öldürdü, büyük ölçüde piroklastik akışlar olarak bilinen dağdan aşağı inen sıcak, zehirli gaz ve kaya dalgalarına maruz kaldılar. Ancak Tamboa’nın etkileri daha da uzak hissedildi. Patlama, stratosfere yaklaşık 100 megaton sülfür aerosolü enjekte etti, bu da sonunda küresel bir pus haline dönüşen gazlı bir dalgalanma.
1816 senesi “yazsız yıl” olarak anılmış ve stratosfere çıkan kül bulutları neticesinde Amerika ve İngiltere gibi ülkelere yaz mevsimi yoğun kar yağışı olmuştur.
Yanardağın çok şiddetli patlaması sonucu tüm dünyada iklim değişiklikleri yaşanmıştır.
Başlangıçta, Tambora’nın ölümcül pus’u, dünya çapında sanatçılara ilham veren garip, muhteşem gün batımları yarattı. Ama aynı zamanda, gelen güneş ışığının bir kısmını geri yansıtıp, Dünya’yı yarım santigrat derece soğutdu ve üç yıl boyunca bölgesel iklimlere zarar verdi.
Yaz Yaşanmayan Yıl, tarımsal bir felakettir. Tarihçi John D. Post, bunu “Batı dünyasındaki son büyük geçim krizi” olarak nitelemiştir. 1816 yılının iklim sapmaları, New England, Atlantik Kanada ve Batı Avrupa’nın bir bölümünde daha fazla etkiye sahip olmuştur., donlar ve soğuk hava büyüme mevsimini tahrip ederek “yazsız bir yıl” yaşattı ve batı eyaletlerine göç başlattı. Düşen sıcaklıklar, Asya’daki muson döngüsünü kırdı, Hindistan’ı kıtlığa ve benzeri görülmemiş şiddetli bir kolera salgını tetikledi.
Trajik bir şekilde, iklim bilimi çok gençti ve bilgi, ortaya çıkan şeyin farkına varamayacak kadar yavaştı: milyonları dolaylı olarak öldüren iklimsel bir felaket.
Ve Tambora hala Endonezya halkı üzerinde tehlikeli görünüyor . Bugün Tambora’da 100 kilometre içinde bir milyondan fazla insan yaşıyor . Şu an aktif olmasada Tambora hala aynı yerde.

1 views

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir